banner47
banner46
banner49
30 Ekim 2014 Perşembe

31 Ekim 2014 Cuma Hutbesi

Cami İçi Hat Yazıları

Camilerimiz ibadet mekanı olarak biz müslümanların çok önem verdikleri yerler ve müslümanların toplanma yeri olduğu için Kur'an- Kerim ayetleri ile Hadis-i Şerifler ile diğer eserleri ile bütün nazara açık alanlarının açık celi yazılarla süslenmesine önem verilir.

21 Haziran 2012 Perşembe 21:10
Bu haber 2587 kez okundu
Cami İçi Hat Yazıları
Camilerimiz ibadet mekanı olarak biz müslümanların çok önem verdikleri yerler ve müslümanların toplanma yeri olduğu için Kur'an- Kerim ayetleri ile Hadis-i Şerifler ile diğer eserleri ile bütün nazara açık alanlarının açık celi yazılarla süslenmesine önem verilir. Ayet ve hadisler celi sülüs hattı ile yazılır. Kuşak yazıları zemine fon boya vurulmak suretiyle varak altın ile nakşolunur veya mermere oyularak zamana karşı daha dayanıklı olması, zamanla dökülüp bozulması da önlenmiş olur.

Camilerimizin çoğunun duvarlarına Allah Lafza-i Celali, “Muhammed” ismi şerifi, dört halife “Ebu Bekir, Ömer, Osman, Ali” isimleri ile peygamber efendimizin torunları “Hasan ve Hüseyin”in isimleri yazılır. Bunlar genellikle cemaatin rahat görebileceği yükseklikte ve büyüklükte yazılır ve büyük levha olarak asılır.


Bu yazılar Orta Asya’daki camilerde ve bazı eski, tarihi camilerde kûfi hattıyla yazılsa da çoğunlukla celî sülüs veya de celî ta’lik hattıyla yazılır.


Mihrapların sağ tarafına “Allah” Lafza-i Celal, “Muhammed” ismi; yine sağ duvardan başlanarak her duvara bir levha olarak yahut duruma göre her duvara iki levha olarak “Ebu Bekir, Ömer, Osman, Ali” isimleri ile peygamber efendimizin torunları “Hasan ve Hüseyin”in isimleri asılır.
  

Bunların dışında Kelime-i Tevhid, Kelime-i Şehadet ve caminin genişlik durumuna göre, seçilen bazı hadis-i şerifler de levha veya kitabe olarak camilerimizi süsleyen hat eserleridir.

Cami duvarlarını süslemek için yazılan hat yazıları muhteviyat olarak çok çeşitlidir. Bunlardan bazıları şöyledir:


MİHRAP YAZILARI:
Mihrapların üzerine çoğunlukla Bakara suresi 144, Âl-i İmrân suresi 37 veya 39. ayetleri mermere işlenmiş olarak yazılır. XVI. yüzyılda çiniye nakşedilenler daha yaygındır.


Cami duvarını veya kubbe kasnağını çepeçevre saran kuşak yazısıyla kubbeyi ve yarım kubbeleri doldurup süsleyen kubbe yazısı da hep celî sülüsle yazılır. Kubbe yazıları, yazının iğnelenmiş kalıbından nakkaşlar eliyle koyu renge boyanmış sıva üstüne işlenir. Son altmış yıldaki tamirleri esnasında tarihî camilere yeniden yazdırılan şu mutena örnekler akla ilk gelenlerdir: Edirnekapı Mihrimah, Üsküdar Selimiye ve Şemsi Paşa (İsmail Hakkı Altunbezer); Azapkapı Sokullu Mehmed Paşa ve Sultanahmet'teki Sokullu Mehmed Paşa camileriyle Sultan Selim Camii (Halim Özyazıcı); Eyüp Sultan ve Fındıklı Molla Çelebi camileri (Hamit Aytaç).


Gebze Çoban Mustafa Paşa, Yıldız Ha-midiye ve Kızıltoprak Zühdü Paşa camilerinde olduğu gibi kuşakta nadir de olsa kûfî hattının kullanıldığı görülmüştür. Fakat bunlar celî sülüsün yanında pek yavan kalır. İstanbul Fatih'teki Nakşidil Sultan Türbesi'nde ve Tophane'deki Nusretiye Camii'nde Mustafa Râkım'ın, Ankara Maltepe Camii'nde Halim Özyazıcı’nın celî sülüs kuşakları mermere oyulmuş dikkate değer seçkin eserlerdir. İstanbul'daki Şehzade Mehmed Türbesi'nin çini üstündeki celî muhakkak yazısı da ender rastlanan bir kuşak nevidir. Kuşak hattının cami gibi büyük mekânlarda köşelere gelen harflerinin bile kesintisiz devamına mukabil türbe gibi çok köşesi bulunan yerlerde paftalı olarak yazıldığı da görülür (Sultan Abdülmecid Türbesi'nde Şefik Bey'in, Sultan Reşad Türbesi'nde Ömer Vasfi Efendi'nin celî sülüs kuşakları).


MİNBER YAZILARI:
Besmele yazılır.


KUŞAK YAZILARI:
Kuşak yazıları, sıvanıp perdahlanmış koyu renkli zemine nakkaşlar tarafından varak altın yapıştırma yoluyla nakşedilir. Bu yazılar mermere oyularak hazırlandığı takdirde zamanla dökülüp bozulması da önlenmiş olur. İstenirse kabartma yazılar varak altınla, yazı dışındaki indirilmiş zemin de koyu bir renkle kaplanarak cazip bir görüntü elde edilir.

XVII. yüzyıla kadar çini üzerine nakşedilen kuşaklar (İstanbul'da Piyâle Paşa, Atik Valide camileri, Kanunî Türbesi vb.) revaçta idi. Kubbe ve pencere üstü yazılarının hazırlanmasında da boya veya varak altın kullanılır. Camilere asılması mûtat olan ism-i celâl, ism-i nebî, çehâryâr ve Haseneyn levhaları da celî sülüsle ve ekseriya koyu renkli muşamba yahut madenî levha üzerine yapıştırma altınla hazırlanır, bazan çiniye de nakşedilir. "Cami takımı" adıyla da bilinen cami yazılarının belki de en gelişmiş örneği, Edirnekapı Mihrimah Camii'ne Sami Efendi tarafından yazılmış olanıdır.


Yine kuşaklar içine Nebe, Buruc, Esmaül Hüsna, ihlas sureleri de zemin rengi de olmak üzere emitosyan altınla işlenmiş olarak yazılır.


ASLAN GÖĞSÜ (ÜÇGEN) YAZILARI:


KUBBE YAZILARI:
Kubbe çapının büyüklüne göre kubbeye ve kubbe yanlarına yazılan hat yazıları da çeşitlilik göstermektedir.


Kubbeye İhlas suresi yazılır.


Kubbe yanlarına Kelime-i Tevhid veya Kelime-i Şehadet, Esmaül Hüsna (Nesih) değişik hat stilleri ile yazılır.

www.dindiyanet.net
Yılmaz ŞEN - Ümit YALÇIN
15.06.2012


Bu habere yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    Diyanet Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğindeki rotasyon kararlarını nasıl buluyorsunuz?

    NAMAZ VAKİTLERİ
    Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
    EN ÇOK YORUMLANANLAR
    ARŞİV
    banner26